{"id":1034,"date":"2020-04-09T16:15:13","date_gmt":"2020-04-09T15:15:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/?p=1034"},"modified":"2025-01-08T10:01:40","modified_gmt":"2025-01-08T09:01:40","slug":"torunskie-ciekawostki-radiowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/?p=1034","title":{"rendered":"Toru\u0144skie ciekawostki radiowe"},"content":{"rendered":"\n<p>  Czy brzmi\u0105ce z niemiecka imi\u0119 i nazwisko Samuel Thomas von S\u00f6mmerring powoduje u mieszka\u0144c\u00f3w Torunia oraz turyst\u00f3w jakie\u015b ciekawe  skojarzenia? Je\u017celi nie to szkoda, bo powinno ;-)))<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img  title=\"\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/6HoN79JxPcsT2UkhxyhgsUgIYanf88cFSokeRf8Z-OONV2FcTAfbCAptflNo4pcc2cFK-50KXVxEXdiszyoFMBHZdvpi2G9H0Eh2Z-pHL0pm6LqpGLCLHxu6dT-BURuYtK6uRbTcUZFA5LCmSiCsw-YJE_mE-CYFW6JBRwHkKmd32T91HFGoZMiRvxxbjww8Be8Ic_QPTdDFJd8wlTuPTB6Vjlb1tmJCKuBcxc7R3rsGCT7fW__WJXtFSH9spqQwlVTG5qV5xDGftSanHAx71k3Yy155hRAcdAPGPt-JwAkbuMlNKBRP2whTw-I2RB1fdj3bGy0Cmdnt93U-e4q2Lx6m0hvPW-1lQ6ITvF0GRh5XqkERG6BxAFP-ssd0eKAy_cMkmEIfAjVlAzHBB5SKGdpdWVHisa54Ro1j-nbztgcq2bpjEQTTvRT1Dui8-u3Tm7XQunz3eSdk3cvw2sWlfUhVdr4gAHDX0uMEx8XnmM8okpbJ28AKnu0-66Y19I6kIPOCIlP7wCoHMDAAdc1OtWY_rcLk1BXhs2HoJpfWLxV6gib106y34sR9Znl62fXMxIDsIfL49uJ-OJc4cBKQkHKOOh8hZzoHT2gbN4Nrf0HiEk-7emd8ORffk5gZ7PxmkdWDS2nXuWmOH0N5bxwKKjyNTgYbAI-BfDmhm8MnLEVN9CN6kFMQDEIR0m-p5n9qyZcXKNMnwt0YbvSeHxqwYjmdpWMrPnuOwkeXIC9PwfYOPRLLgv6DDBM=w400-h438-no?pageId=102777699476392018697\"  alt=\"6HoN79JxPcsT2UkhxyhgsUgIYanf88cFSokeRf8Z-OONV2FcTAfbCAptflNo4pcc2cFK-50KXVxEXdiszyoFMBHZdvpi2G9H0Eh2Z-pHL0pm6LqpGLCLHxu6dT-BURuYtK6uRbTcUZFA5LCmSiCsw-YJE_mE-CYFW6JBRwHkKmd32T91HFGoZMiRvxxbjww8Be8Ic_QPTdDFJd8wlTuPTB6Vjlb1tmJCKuBcxc7R3rsGCT7fW__WJXtFSH9spqQwlVTG5qV5xDGftSanHAx71k3Yy155hRAcdAPGPt-JwAkbuMlNKBRP2whTw-I2RB1fdj3bGy0Cmdnt93U-e4q2Lx6m0hvPW-1lQ6ITvF0GRh5XqkERG6BxAFP-ssd0eKAy_cMkmEIfAjVlAzHBB5SKGdpdWVHisa54Ro1j-nbztgcq2bpjEQTTvRT1Dui8-u3Tm7XQunz3eSdk3cvw2sWlfUhVdr4gAHDX0uMEx8XnmM8okpbJ28AKnu0-66Y19I6kIPOCIlP7wCoHMDAAdc1OtWY_rcLk1BXhs2HoJpfWLxV6gib106y34sR9Znl62fXMxIDsIfL49uJ-OJc4cBKQkHKOOh8hZzoHT2gbN4Nrf0HiEk-7emd8ORffk5gZ7PxmkdWDS2nXuWmOH0N5bxwKKjyNTgYbAI-BfDmhm8MnLEVN9CN6kFMQDEIR0m-p5n9qyZcXKNMnwt0YbvSeHxqwYjmdpWMrPnuOwkeXIC9PwfYOPRLLgv6DDBM=w400-h438-no?pageId=102777699476392018697 Toru\u0144skie ciekawostki radiowe\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p> \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 wikipedia By Karl Thelott (1793\u20131830) &#8211; Dr. Senckenbergische Stiftung, Public Domain, <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=55809381\">https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=55809381<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Jak mo\u017cna przeczyta\u0107 w niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142ach, by\u0142 drugim po Miko\u0142aju Koperniku wybitnym uczonym pochodz\u0105cym z Torunia.  Mamy ich zreszt\u0105 jeszcze kilku, ale po kolei&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Samuel Thomas von S\u00f6mmerring urodzi\u0142 si\u0119 28 stycznia 1755 roku w Toruniu w kamienicy przy Rynku Staromiejskim 33 (wschodnia pierzeja rynku), w rodzinie lekarza miejskiego.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img  title=\"\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/rvcPryZHSMmaTrjfRTZkBxkoRrozCodZqhW9U8sF3yAR20S09uXkGFGtJ7DXBvJlhqLMCvMEXFsBtwTq0G0k9KM0HxIU9oZ5qGejC5cDg7GV7d-LwMFeL9OitF4lpYhjmpDJjUa4KHcRwUgqAxcQP6kbxKTXYCKmtBVqKYlMOUItO_e10PSkGmMiLOwbO3M7AwjHGE4pwFAfwZcL-hsAcI22xL4KcaVshf5Ww5fXkGpDai8O3hpUpp9b_R6VmVMvpvAFena8L0Z5bmlu1faSrLosBdt0oZxHGSZ-vyukuVQfY1-xWjBpZJIOnzx-0ez5-zjhe1cp_7RmbBT62HYELtGTWRYE9xWy19E8oudHURwWrXZZNWONYVPvoKJ-ywhQuqYvynzuvGc8HZ9Q_D3avYm810VSUvgyjpBIZhamLPutRtCwOpj3UKCAHu40HtVY056z_vsbLZvwrRAyhNvp0vV9iu89ssfin4VA4Qw17KxbF66XSPCGiUIblMQrsk7fV7KUJwCUHfrOwgqj_W7bFJsv0DNWaFaJnPtwK8zvoCxZcyAMH_3P2gW-sS6JqAVa3LhLMPyliHFB95rX194CgqNo1bN3uCFnHrRebjnQ_904Y_U57Z99Mle1HurOQ-r2_08xMsz00_9DKTu5OgjdQJU4uA3FCUzS6H0rhf4R6PPOGJB9JsIxAHaTP_iMLPqAfFdwzK1G0_7qTx7_4pViMUI5Z46eBgLVd8EH5YaaBR06v59xLo3E8H8=w971-h813-no?pageId=102777699476392018697\"  alt=\"rvcPryZHSMmaTrjfRTZkBxkoRrozCodZqhW9U8sF3yAR20S09uXkGFGtJ7DXBvJlhqLMCvMEXFsBtwTq0G0k9KM0HxIU9oZ5qGejC5cDg7GV7d-LwMFeL9OitF4lpYhjmpDJjUa4KHcRwUgqAxcQP6kbxKTXYCKmtBVqKYlMOUItO_e10PSkGmMiLOwbO3M7AwjHGE4pwFAfwZcL-hsAcI22xL4KcaVshf5Ww5fXkGpDai8O3hpUpp9b_R6VmVMvpvAFena8L0Z5bmlu1faSrLosBdt0oZxHGSZ-vyukuVQfY1-xWjBpZJIOnzx-0ez5-zjhe1cp_7RmbBT62HYELtGTWRYE9xWy19E8oudHURwWrXZZNWONYVPvoKJ-ywhQuqYvynzuvGc8HZ9Q_D3avYm810VSUvgyjpBIZhamLPutRtCwOpj3UKCAHu40HtVY056z_vsbLZvwrRAyhNvp0vV9iu89ssfin4VA4Qw17KxbF66XSPCGiUIblMQrsk7fV7KUJwCUHfrOwgqj_W7bFJsv0DNWaFaJnPtwK8zvoCxZcyAMH_3P2gW-sS6JqAVa3LhLMPyliHFB95rX194CgqNo1bN3uCFnHrRebjnQ_904Y_U57Z99Mle1HurOQ-r2_08xMsz00_9DKTu5OgjdQJU4uA3FCUzS6H0rhf4R6PPOGJB9JsIxAHaTP_iMLPqAfFdwzK1G0_7qTx7_4pViMUI5Z46eBgLVd8EH5YaaBR06v59xLo3E8H8=w971-h813-no?pageId=102777699476392018697 Toru\u0144skie ciekawostki radiowe\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>  Tu zdoby\u0142 wykszta\u0142cenie m.in. w protestanckim Gimnazjum Akademickim, <br> a nast\u0119pnie podj\u0105\u0142 studia na uczelniach zagranicznych w tym na Uniwersytecie w Getyndze. <br> Jako fizyk zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zjawiskami z dziedziny elektrochemii, neurochemii, neurologii. <\/p>\n\n\n\n<p>Pokaz telegrafu galwanicznego  nad kt\u00f3rym pracowa\u0142 Samuel Thomas von S\u00f6mmerring na pocz\u0105tku XIX wieku  zosta\u0142 przeprowadzony  na uniwersytecie w Monachium  w roku 1809. Bazowa\u0142  on na elektrolizie wody \u2013 zjawisku galwanicznym, st\u0105d m.in. nazwa telegrafu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img  title=\"\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/7AM6KkWgfePw1VURtPCmO8QmNjdsbvkDJl7UBinDg2nv9_vy5X7LWPIRnX6Da6n2HM0GCu6GKOHQuYWe8SehtmwCyMpkl9nZJCeyK2LassRFbZl-j-k2JeCkzuVeGlSeHIkLG_U9Ief729pAD5_RAIslGrMIU1omFnD9IR2LDK-sABqAgO_PHyD0ICv25_jJNwrmfZ_JFrhAPosYD2PyvG5jgAYOuQDTGoqF8NR5uiXoXAr8WRxyOMxRcVek58O3XPpYHLHx0VKcecO6q5spUZlOINbRRyyHEvNTxbN0Gxyx8qq1L8VpI5-lBcISR84AC50wHRxQUS5jGW7e9PfwEiTruOK8wtmf_gpC64whCVOnNsXEVcU-rQGe7mQ9G9XGkCq4mpvnyJwAofY3dwLZVvK7UNB6BW0LP1fxHH1hUdGC4GgalVCEJ3VwAQX3bX59sfdjaZChDS-pitEOR8mFMPuoR--DE0rFgXnYLSLS7uWDW0LPY2Ynd5QVp2K2JI98Cod0T38lLvvd2dvD3x0ovc9hQorXn-1tXqAgxLA9VvGRDpj8DcVRF1jOClfmmo2CoATO9rPoMOBUEwRWUnQqTWeIcV5XmIOJ5HVMI1uEvsFixbSWzAyJyQpFOR09UYR6Y8KtrVtFCvhmnOMGVY5HGI0J9F9QR1z8dDcMOAQ53W_nY2XJOxLu_ER27N_25aqkltqAk-HNNMs1HA8nzW_hZytIrqF4eGwWxpZAamQFP-Za8iSdAI2UDzE=w644-h597-no?pageId=102777699476392018697\"  alt=\"7AM6KkWgfePw1VURtPCmO8QmNjdsbvkDJl7UBinDg2nv9_vy5X7LWPIRnX6Da6n2HM0GCu6GKOHQuYWe8SehtmwCyMpkl9nZJCeyK2LassRFbZl-j-k2JeCkzuVeGlSeHIkLG_U9Ief729pAD5_RAIslGrMIU1omFnD9IR2LDK-sABqAgO_PHyD0ICv25_jJNwrmfZ_JFrhAPosYD2PyvG5jgAYOuQDTGoqF8NR5uiXoXAr8WRxyOMxRcVek58O3XPpYHLHx0VKcecO6q5spUZlOINbRRyyHEvNTxbN0Gxyx8qq1L8VpI5-lBcISR84AC50wHRxQUS5jGW7e9PfwEiTruOK8wtmf_gpC64whCVOnNsXEVcU-rQGe7mQ9G9XGkCq4mpvnyJwAofY3dwLZVvK7UNB6BW0LP1fxHH1hUdGC4GgalVCEJ3VwAQX3bX59sfdjaZChDS-pitEOR8mFMPuoR--DE0rFgXnYLSLS7uWDW0LPY2Ynd5QVp2K2JI98Cod0T38lLvvd2dvD3x0ovc9hQorXn-1tXqAgxLA9VvGRDpj8DcVRF1jOClfmmo2CoATO9rPoMOBUEwRWUnQqTWeIcV5XmIOJ5HVMI1uEvsFixbSWzAyJyQpFOR09UYR6Y8KtrVtFCvhmnOMGVY5HGI0J9F9QR1z8dDcMOAQ53W_nY2XJOxLu_ER27N_25aqkltqAk-HNNMs1HA8nzW_hZytIrqF4eGwWxpZAamQFP-Za8iSdAI2UDzE=w644-h597-no?pageId=102777699476392018697 Toru\u0144skie ciekawostki radiowe\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Telegraf\nSamuela Thomasa von S\u00f6mmerringa (rys. domena publiczna)<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej\nrysunk\u00f3w pod adresem:<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alamy.com\/stock-photo-soemmering-samuel-thomas-von-2811755-231830-german-physician-natural-48027028.html\">https:\/\/www.alamy.com\/stock-photo-soemmering-samuel-thomas-von-2811755-231830-german-physician-natural-48027028.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\nObrazowo\nm\u00f3wi\u0105c istnia\u0142a stacja nadawcza i stacja odbiorcza (szklany\npojemnik- akwarium) w kt\u00f3rych zanurzony by\u0142 zestaw elektrod z\nprzypisanymi literami alfabetu.  Pod wp\u0142ywem wytworzonej energii  z \nogniwa galwanicznego na stacji nadawczej,  p\u0142yn\u0105\u0142 pr\u0105d poprzez\njeden z 26 przewod\u00f3w pomi\u0119dzy stacjami i w efekcie na stacji\nodbiorczej przy konkretnej elektrodzie wydziela\u0142y si\u0119 b\u0105belki\nwodoru. By\u0142 to jednak system skomplikowany, ze wzgl\u0119du m.in. na\nkonieczno\u015b\u0107 prowadzenia osobnego przewodu dla ka\u017cdej litery.\nPodobne badania by\u0142y w\u00f3wczas prowadzone w wielu krajach Europy. \nPatrz\u0105c na to urz\u0105dzenie  ze wsp\u00f3\u0142czesnego punktu widzenia by\u0142o\nono bardzo proste, niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce prymitywne, ale od\nczego\u015b trzeba by\u0142o zacz\u0105\u0107.  By\u0142 to pewien krok na drodze ku\nnowoczesno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p> Samuel Thomas von S\u00f6mmerring nie zajmowa\u0142 si\u0119 dalej rozwojowo tym tematem, skupi\u0142 si\u0119 na zagadnieniach medycyny. \u015awiadczy ono jednak o szerokich horyzontach i mo\u017cliwo\u015bciach tego urodzonego w Toruniu  uczonego.  <\/p>\n\n\n\n<p>Urz\u0105dzenie\nto mo\u017cna podziwia\u0107 w jednym z monachijskich muze\u00f3w &#8211; Deutsches\nMuseum von Meisterwerken der Naturwissenschaft und Technik  przy\nulicy Museumsinsel 1.<\/p>\n\n\n\n<p>Mamy\nwi\u0119c  sw\u00f3j polski i toru\u0144ski \u015blad w historii rozwoju telegrafu\n;-)))<\/p>\n\n\n\n<p>Samuel Thomas von S\u00f6mmerring by\u0142 wybitnym uczonym: fizykiem, chemikiem, antropologiem, paleontologiem, medykiem a przede wszystkim anatomem.  To on odkry\u0142 plamk\u0119 \u017c\u00f3\u0142t\u0105 na siatk\u00f3wce oka, prowadzi\u0142 badania<\/p>\n\n\n\n<p>Wojew\u00f3dzka\nbiblioteka Publiczna &#8211; Ksi\u0105\u017cnica Kopernika\u0144ska w Toruniu w swoich\nzbiorach posiada dwa egzemplarze jego doktoratu z medycyny,\nuzyskanego na Uniwersytecie w Getyndze oraz wiele innych cennych\nmateria\u0142\u00f3w i informacji na jego temat.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-wordpress wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-informatorium\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttp:\/\/informatorium.ksiaznica.torun.pl\/samuel-thomas-von-sommerring\/\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>            W  2003 roku z okazji 25 lecia wsp\u00f3\u0142pracy Torunia i Getyngi (miasta siostrzanego \u2013 bli\u017aniaczego  Torunia)  na domu w kt\u00f3rym urodzi\u0142 si\u0119 i mieszka\u0142 Samuel Thomas von S\u00f6mmerring umieszczono tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 z napisami w j\u0119zyku polskim i niemieckim.   <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img  title=\"\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/zFCfVLiLbfW1eiJT9tguJgQkIRLDHf2z8Dnp-Gp28AgouSWmUYPAjpbJHPQp1187BGesP1e5EnTxenQdKnsBNINO8FZLuDQdVBWT_fqsNPXBuK-FuwKg7yNsKPdpczBR3jZd-wfTX8HM4BMj3z9Kc52ko8PdC-9mPbOv23RtTIywa3RRoNGfuZmnmpXTzXM9YukVavjAHt4Xn8b1uy34j6r1nSIL5spD6tPh2s4lWRoGlcnjYf_dke4VDlLic_qBB5YWAtrS2393rd-vtwybW3Lwq04rgf5yg-MS-qB9hsHxVOBCSrdfvpPSDDRUWmEffdZncEJv3iCaK1_f6MR9bzJJe1i7Xp0lWYkXQ2nztM2EGNAhraUZLnGrzWJHka7lUQafjsZk5veXJ0xoU-kb3zhS1koLtvasNdwH5eJEGFUEkQEUAn03_bXRC1tbRwCK5bhtOCFcO5qSwcrB3_Ux5vkamXFifl17r4UV2-HkEwCCwQzyJdYySYukq2_7uK9UbsTDnIQOP8ka0Qs72HPZ_hTURwZWCv5nAcACaECeW6mJShgUApVHDwIctS0oM0Pug0s3MUtOPd9Yd2LJhVkWThaI0gRcFht0mgd-d6o3NxyaRoSgpXpz0x-Rclp-puD7ITptNkg3XQnZ34-qW5BmRsDk-qc1mud28Pf_Ln2thtAWubfEhQlO9PQoSgPxqRip3szdJf9G4Rt2zix8iiWS0QCPdW1hbYGJol_042A09gH-r1nCsnQGHqo=w682-h909-no?pageId=102777699476392018697\"  alt=\"zFCfVLiLbfW1eiJT9tguJgQkIRLDHf2z8Dnp-Gp28AgouSWmUYPAjpbJHPQp1187BGesP1e5EnTxenQdKnsBNINO8FZLuDQdVBWT_fqsNPXBuK-FuwKg7yNsKPdpczBR3jZd-wfTX8HM4BMj3z9Kc52ko8PdC-9mPbOv23RtTIywa3RRoNGfuZmnmpXTzXM9YukVavjAHt4Xn8b1uy34j6r1nSIL5spD6tPh2s4lWRoGlcnjYf_dke4VDlLic_qBB5YWAtrS2393rd-vtwybW3Lwq04rgf5yg-MS-qB9hsHxVOBCSrdfvpPSDDRUWmEffdZncEJv3iCaK1_f6MR9bzJJe1i7Xp0lWYkXQ2nztM2EGNAhraUZLnGrzWJHka7lUQafjsZk5veXJ0xoU-kb3zhS1koLtvasNdwH5eJEGFUEkQEUAn03_bXRC1tbRwCK5bhtOCFcO5qSwcrB3_Ux5vkamXFifl17r4UV2-HkEwCCwQzyJdYySYukq2_7uK9UbsTDnIQOP8ka0Qs72HPZ_hTURwZWCv5nAcACaECeW6mJShgUApVHDwIctS0oM0Pug0s3MUtOPd9Yd2LJhVkWThaI0gRcFht0mgd-d6o3NxyaRoSgpXpz0x-Rclp-puD7ITptNkg3XQnZ34-qW5BmRsDk-qc1mud28Pf_Ln2thtAWubfEhQlO9PQoSgPxqRip3szdJf9G4Rt2zix8iiWS0QCPdW1hbYGJol_042A09gH-r1nCsnQGHqo=w682-h909-no?pageId=102777699476392018697 Toru\u0144skie ciekawostki radiowe\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Jako\nkr\u00f3tkofalowcy z Torunia my\u015bleli\u015bmy o takim  upami\u0119tnieniu ponad\n20 lat temu \u2013 niestety krucho by\u0142o w\u00f3wczas ze \u015brodkami\nfinansowymi na ten cel, ponadto kamienica by\u0142a w prywatnych r\u0119kach\ni nie by\u0142o w\u00f3wczas takiej tradycji na fundowanie tablic\npami\u0105tkowych. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Na szcz\u0119\u015bcie to ju\u017c historia z dobrym zako\u0144czeniem!!!<\/p>\n\n\n\n<p><br>             Samuel Thomas von S\u00f6mmerring  zmar\u0142  2 marca 1830 roku we Frankfurcie nad Menem i tam zosta\u0142 pochowany na cmentarzu g\u0142\u00f3wnym miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>W\ntestamencie zapisa\u0142 toru\u0144skiemu Gimnazjum akademickiemu swoje\nprzyrz\u0105dy i pomoce naukowe.  \u015awiadczy to o jego pami\u0119ci i\nzwi\u0105zkach z Toruniem.<\/p>\n\n\n\n<p>\nZanim\nna dobre wprowadzono do powszechnego u\u017cytku telegraf elektryczny \u2013\npocz\u0105tek zrobili Brytyjczycy William Fothergill Cooke i Charles\nWheatstone oraz niezale\u017cnie od nich Amerykanin Samuel Morse &#8211; ten\nostatni opracowa\u0142 przy okazji kod, w kt\u00f3rym poszczeg\u00f3lnym literom\nalfabetu odpowiada\u0142a kombinacja kropek i kresek, co pozwoli\u0142o\nograniczy\u0107 liczb\u0119 kabli <br>\ndo jednego i to Morse&#8217;owi\nprzypisywanych jest wi\u0119kszo\u015b\u0107 zas\u0142ug w zwi\u0105zku <br>\nz\nwynalazkiem i jego upowszechnieniem. 24 maja 1844 r. wysy\u0142a on\npierwsz\u0105 wiadomo\u015b\u0107 \u2013 s\u0142owo \u201etelegram\u201d ukuto dopiero kilka\nlat p\u00f3\u017aniej \u2013 nowo otwart\u0105 lini\u0105 telegraficzn\u0105 z Waszyngtonu\ndo Baltimore, kt\u00f3rej tre\u015bci\u0105 jest wers z biblijnej Ksi\u0119gi Liczb:\nWHAT HATH GOD WROUGHT (\u201eCzego dokona\u0142 B\u00f3g\u201d, telegramy <br>\nw\nca\u0142o\u015bci pisane by\u0142y du\u017cymi literami), a nast\u0119pnie tzw. telegraf\nbez drut\u00f3w (czyli telegrafia z wykorzystaniem fal radiowych)  bardzo\npopularnym sposobem przesy\u0142ania informacji opr\u00f3cz pos\u0142a\u0144c\u00f3w i\ngo\u0142\u0119bi by\u0142 tzw. <strong>telegraf\noptyczny.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\nProponuj\u0119\nw wolnej chwili zapozna\u0107 si\u0119 z bardzo ciekawym artyku\u0142em na  temat\ntelegrafu optycznego stosowanego w cesarstwie rosyjskim \u2013 w tym na\nterenach ziem polskich pod zaborem rosyjskim \u2013 bardzo du\u017co\nciekawych informacji pod linkiem:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-wordpress wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-lopacinski-com\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"kbdCU4PpmY\"><a href=\"https:\/\/lopacinski.com\/przewodnik-po-okolicy\/telegraf-optyczny-warszawa-petersburg-moskwa\/\">Telegraf optyczny Warszawa \u2013 Petersburg &#8211; Moskwa<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Telegraf optyczny Warszawa \u2013 Petersburg &#8211; Moskwa&#8221; &#8212; lopacinski.com\" src=\"https:\/\/lopacinski.com\/przewodnik-po-okolicy\/telegraf-optyczny-warszawa-petersburg-moskwa\/embed\/#?secret=gN9jEa9kcK#?secret=kbdCU4PpmY\" data-secret=\"kbdCU4PpmY\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img  title=\"\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/zdhlhNEn43AJ-ZwLRoXz9ymlCAJ5gJnw2tgkJmY3kQohql8waWw6zcF2-7UVPBdQXY2ojlUv0PKUW-FhGNDD3kxsh_Ql4MU1JTatcev6i-LDrjl6hqk1b2pVjTT4kOwKv4hRzrUsrUvP7Ilx0zEohDSNel9clCD1vQU-a1m2ToXIMwKZEsx2A-L4GYKVVeEsrVVe62UTqUb-xpuzrbKtnLiWOQAPiS5ieVoO4i3-gXfRTt76VqNFWcYNkUzYyKZV74l0-Fqw70pIprK_uFIrrB6EE8_j6rRVphUxrtf-Km__jae0QALcmeFVfmZrOtPkcpuLa4ZQ81hwCA5jdHpKyG41QO2T-4Opj2GZV9Bq6d5Ptj8Is6Q9EwugnaEvwkuVoX3dIEoVD1oL8HzUuWpwb5wKg5Uz5MNIZF0KvnYaePD2nwpQE2psk-gk_z57gJCTCxh55kGGg8ZchKQfuNvjvG0Rg5wVqZVsGpULNxJTxXSyr7xmIzVjJeLr4LkszJYy1bEXeWwbd4N6eQHYjGyQgaWODiWMEPoXgj9d1z5LWoVYA_Zw5EPwXQyzQigXUNIKWXSJ4JFLvcespRiuBnlbx0I48YPbqo1tHRVyPeT-pYkj_94XzpD4tOift2ddQhz-BiSH32ItVuZLs2EnqUN-DwolpQ15iVDhISQOdWTXQvhpdMfeGNS_L67IiGYDdnUlHFp_tfO21hxOJ1lX3C9PaaF_LHZPFs9X-rLIJTUc9qbjwNQPCqVi6A4=w375-h736-no?pageId=102777699476392018697\"  alt=\"zdhlhNEn43AJ-ZwLRoXz9ymlCAJ5gJnw2tgkJmY3kQohql8waWw6zcF2-7UVPBdQXY2ojlUv0PKUW-FhGNDD3kxsh_Ql4MU1JTatcev6i-LDrjl6hqk1b2pVjTT4kOwKv4hRzrUsrUvP7Ilx0zEohDSNel9clCD1vQU-a1m2ToXIMwKZEsx2A-L4GYKVVeEsrVVe62UTqUb-xpuzrbKtnLiWOQAPiS5ieVoO4i3-gXfRTt76VqNFWcYNkUzYyKZV74l0-Fqw70pIprK_uFIrrB6EE8_j6rRVphUxrtf-Km__jae0QALcmeFVfmZrOtPkcpuLa4ZQ81hwCA5jdHpKyG41QO2T-4Opj2GZV9Bq6d5Ptj8Is6Q9EwugnaEvwkuVoX3dIEoVD1oL8HzUuWpwb5wKg5Uz5MNIZF0KvnYaePD2nwpQE2psk-gk_z57gJCTCxh55kGGg8ZchKQfuNvjvG0Rg5wVqZVsGpULNxJTxXSyr7xmIzVjJeLr4LkszJYy1bEXeWwbd4N6eQHYjGyQgaWODiWMEPoXgj9d1z5LWoVYA_Zw5EPwXQyzQigXUNIKWXSJ4JFLvcespRiuBnlbx0I48YPbqo1tHRVyPeT-pYkj_94XzpD4tOift2ddQhz-BiSH32ItVuZLs2EnqUN-DwolpQ15iVDhISQOdWTXQvhpdMfeGNS_L67IiGYDdnUlHFp_tfO21hxOJ1lX3C9PaaF_LHZPFs9X-rLIJTUc9qbjwNQPCqVi6A4=w375-h736-no?pageId=102777699476392018697 Toru\u0144skie ciekawostki radiowe\" \/><figcaption>Rosyjski telegraf optyczny &#8211; zdj\u0119cie z artyku\u0142u<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p> Wkr\u00f3tce na naszej stronie kolejna zagadka toru\u0144ska zwi\u0105zana z og\u00f3lnie poj\u0119tym radiem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy brzmi\u0105ce z niemiecka imi\u0119 i nazwisko Samuel Thomas von S\u00f6mmerring powoduje u mieszka\u0144c\u00f3w Torunia oraz turyst\u00f3w jakie\u015b ciekawe skojarzenia? Je\u017celi nie to szkoda, bo powinno ;-))) \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 wikipedia By Karl Thelott (1793\u20131830) &#8211; Dr. Senckenbergische Stiftung, Public Domain, https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=55809381 Jak mo\u017cna przeczyta\u0107 w niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142ach, by\u0142 drugim po Miko\u0142aju Koperniku wybitnym uczonym pochodz\u0105cym [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-1034","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1034","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1034"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1034\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1045,"href":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1034\/revisions\/1045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sp2tmt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}